Into the Woods: van bos naar scheepswerf

Into the Woods verhuist van de bossen naar de industriële NDSM-werf. Festivaltelg Wildeburg is net twee jaar geworden als oudste kind Into the Woods na acht edities uitvliegt naar de grote stad. Van donderdagavond 19 oktober t/m zondag 22 oktober strijkt het creatieve festival neer op de scheepswerf, in en rondom café Noorderlicht aan de waterkant bij het IJ, met twee festivaldagendrie nachten én de gratis toegankelijkeHangover op zondag. Ik sprak in Into the Woods’ ouderlijk huis te Amersfoort met Paul Niezen, Maurice van de Berkt en Siep Stronks.

Afgelopen mei werden de makers van Into the Woods benaderd door Amsterdam Dance Event, creatief bureau Wink en stichting NDSM. Of ze interesse hadden in samenwerking. ‘We hadden net Wildeburg opgezet en wilden het voorlopig houden zo qua aantal events,’ vertelt Maurice. ‘Niemand had verwacht na het festivalseizoen en met zo’n korte doorlooptijd nóg een event van nul af aan te gaan organiseren.’ Maar de drie partijen klopten niet met zomaar een vraag op de deur. ‘Samen met stichting NDSM zocht ADE een partij die een eigen aanhang en publiek kon meenemen,’ vertelt Paul. ‘We wisten dat het aanpoten zou worden, dat we het wiel opnieuw moesten gaan uitvinden, maar we konden geen nee zeggen tegen zo’n kans: de NDSM is een van de mooiste plekken van Amsterdam en ADE het belangrijkste dancefestival ter wereld. Tel die twee factoren bij elkaar op en je denkt: dan maar een tandje bijschakelen.’

Bos versus stad
Al kon er natuurlijk niet zomaar ja gezegd worden. Er moesten realistische plannen worden bedacht en uitgetekend, er werd gepraat en gebrainstormd, met als leidraad de vraag: wat past bij de NDSM en hoe past Into the Woods daarbij? Paul: ‘Over dat stad-boscontrast hebben we ons vaak gebogen. We denken dat de koppeling tussen Into the Woods en een boslocatie inmiddels niet meer noodzakelijk is, dankzij de naamsbekendheid.’ Bovendien maakte Into the Woods begin 2016 al een uitstapje naar de hoofdstad, met de Winter Weekender in RADION. ‘We hadden de club verbouwd tot een soort indoor urban jungle, met als podium een houten huisje,’ vertelt Maurice. Achteraf zien ze die weekender als een check: ‘Als we zelfs in een club het Into the Woods-gevoel kunnen overbrengen, móet dat haast wel lukken op een NDSM. Plus: de stadse en industriële scheepswerven en loodsen in contrast met organische en natuurlijke decors geeft juist een extra dimensie aan zowel het festivalkarakter als aan de locatie.’

Toch zochten ze, voor zover mogelijk, de bomen weer op, geeft Paul toe. ‘We konden uit bijna het hele NDSM-terrein kiezen. Rondom Noorderlicht is relatief veel groen. Het is het groenste stukje van de hele werf.’ De doorslag voor dit gedeelte van de scheepswerf gaf de kleine ITW-loods naast Noorderlicht. Want: die loods heet echt zo. ‘Dat kon geen toeval zijn.’

Kunstdorp met Amerikaanse barn
Per festivaldag verwacht de organisatie 5000 bezoekers, verdeeld over vijf kleine podia. ‘Vergeleken met andere overdag-evenementen zijn zulke kleine podia vrij uniek op ADE,’ zegt Paul. ‘Bij die schaal mikken we vooral op creativiteit om onderscheidend te zijn.’ De bouw start anderhalve week van tevoren en er werken 180 kunstenaars mee aan het verkassen van Into the Woods naar Amsterdam. Siep: ‘De belangrijkste elementen, the best of Into the Woods willen we meenemen naar het NDSM-terrein. De locatie staat natuurlijk al bekend om zijn creatieve vibe en die willen we in zijn waarde laten, maar je gaat er organische, natuurlijke elementen terugzien.’

De tenten an sich worden zacht gezegd al bijzonder en opvallend, met als kroonjuweel de Amerikaanse barn: een roodgeverfde houten boerderijschuur met balkon. Typische festivaltenten met zeilen ga je niet tegenkomen op het terrein, belooft Paul. 

Overdekte podia zijn nieuw voor de organisatie, maar niet te omzeilen. Siep: ‘Eind oktober is het een stuk kouder dan begin september. De barn, loods en de tenten maken het grootste verschil met het traditionele Into the Woods Festival. Overkappingen geven een andere manier van organiseren en decors bouwen dan een boomrijke omgeving.’ Op de herfsttemperaturen wordt ook ingespeeld door kampvuren en vuurbomen, ‘wat al kunstwerken op zich zijn.’ In café Noorderlicht kun je speciaalbier drinken, spelletjes spelen en bijkomen. ‘Buiten wordt het sfeervol met een bubbling area van hottubs, sauna’s, priklichtjes, food trucks, schommels en het werk van lichtkunstenaars. Voor die laatsten werkt de herfst juist in het voordeel: om een uur of vijf begint het al te schemeren.’

Andere kunstprojecten lopen uiteen van een kunstenaarsduo dat het Werftheater, een van de podia, gaat aankleden tot collectief Sproken, dat drie dagen lang een tent gaat hosten waarin ze literatuur gaan combineren met elektronische muziek. ‘We proberen steeds te vernieuwen door met voor ons onbekende makers samen te werken,’ vertelt Siep.

Programmering
Het ADE-programma van Into the Woods bestaat uit drie festivaldagen van 12.00 tot 23.00 en drie night shifts. ‘Overdag gaan we weer een combinatie van live bands en elektronische muziek neerzetten,’ zegt Paul. ‘Bijvoorbeeld met live-acts als Colin Benders.’

Nieuw is dat alle bandjes van tevoren al gaan soundchecken, zodat er geen change-overtijden zijn en er een aaneenschakeling van acts is. ‘Dat hebben we geprobeerd bij het Bamboebos op Wildeburg en werkte perfect: het podium stroomt niet leeg om even later weer op gang te moeten komen.’ Daarnaast proberen ze een balans te vinden tussen nieuwe, wat onbekendere namen en grotere artiesten. ‘Maar we kunnen natuurlijk geen Nina Kraviz boeken op een podium voor duizend man.’

Paul licht een aantal namen uit. ‘Vrijdag is Otzeki wat mij betreft een must-see: we zagen ze op Eurosonic Noorderslag en zijn sindsdien fan van hun popachtige dance met invloeden van Nicolas Jaar en The Doors’ Jim Morrison.’ Vrijdag aan de waterkant hoor je wereldmuziek van Quantic. ‘Een naam voor de liefhebber die lang op ons lijstje stond. Hetzelfde geldt voor Nightmares on Wax op de zaterdag, een legende die we éindelijk hebben weten te boeken.’ In het Werktheater staan onder meer Solar en Soundstream, en op het vijfde podium Rampue.

De opletter zal opvallen dat er vier Belgen op hetzelfde podium achter elkaar staan geprogrammeerd. ‘Het begon met het boeken van Stavroz – hypnotiserende, trage, maar geweldig dansbare en elektronische livemuziek,’ vertelt Maurice. ‘Daarna werden we benaderd door Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond om meer Vlamingen neer te zetten. Daardoor zullen VRWRK, Harted, AMyn en Stavroz na elkaar op hetzelfde podium staan.’ 

De nachtdiensten in de ITW-loods duren van 23.30 tot 07.00. ‘Donderdagnacht kun je groene takken roken op dub en reggea en een all-nighter van soundsystem King Shiloh,’ vertelt Paul. ‘Vrijdag wordt housenacht met onder anderen San Proper, Mike Huckaby en Awanto 3. Zaterdagnacht staat techno centraal, met Enrico Sangiuliano, Cosmin TRG en anderen.’

Kunstuitstapje
Into the Woods wil beeld en geluid op een bijzondere manier combineren, en daarin gaan ze in oktober nog een stapje verder. Het hele zaterdagprogramma van het Noorderlicht-podium geven ze namelijk uit handen aan Boris Acket, beter bekend als Scott Franka. ‘Normaal gesproken houden we de programmering zelf in de hand,’ vertelt Paul, ‘maar toen Boris bij ons aanklopte met zijn plan, dachten we: ja, dit klopt. Het is gewaagd, maar we hebben vaker samengewerkt, dus daarin hadden we meteen vertrouwen.’

Ze zouden ook gek zijn als ze nee hadden gezegd: Boris gaat het podium, samen met kunstenaar Elsemarijn Bruijs en ontwerper Tim Straver, omtoveren tot cockpit met live videokunstkanaal. ‘Het ziet eruit als bedieningspaneel van een zendstation, waarin we een eclectische beeld- en geluidsuitzending opzetten met honderden kleine VGA-schermen en informatiedragers,’ vertelt Boris aan de telefoon. ‘Gedurende de dag springen er steeds meer schermpjes aan en bij iedere act wordt weer andere video gecureerd door verschillende videokunstenaars. De hardware-onderdelen worden live bediend en de dj-onderdelen met andermans materiaal gecureerd. We vullen de muziek dus complementair aan.’

Bijna iedere overgang in het programma dat Boris samen met Robbert van der Bildt samengestelde, wordt een combinatie van op elkaar volgende acts. ‘Working Titles opent het programma met een ambientconcert, waarbij het publiek in de zandbak zit. Daarna zullen we back to back to back draaien met Bossoyo en Izabel Caligiore, de labelbaas van Lullabies for Insomniacs.’ Andere namen die Boris meeneemt naar zijn festivalonderdeel zijn Palmbomen II, Animistic Beliefs, Awanto 3 en Kaap. Die laatste zal alleen met cassettes draaien, omdat het geheel een mixtapegevoel moet gaan uitdragen. Daarnaast trommelt Boris lichtkunstenaars op die in het donker onder andere met lichtsynthesizers gaan werken. Gelukkig zal de uitzending worden gestreamd en opgenomen, ‘zodat het een blijvend kunstwerk van audio-beeldexperimenten wordt, dat je later kunt herbeleven.’   

De uitbrakzondag
Twee festivaldagen en drie nachten waren in kannen kruiken. Paul: ‘Maar wat moesten we met die zondag? We kwamen op het idee om de hekken van het festivalterrein op zondag open te gooien om ruimte te maken voor een groot uitbrakfeest, georganiseerd in samenwerking met café Noorderlicht, NDSM en Amsterdam Dance Event. Iedereen, van alle leeftijden, is dan welkom. Maurice: ‘Na het bomvolle ADE-programma kun je op zondag bij de Hangover weer samenkomen, je kater uitzitten, alles laten bezinken en verhalen delen. Iedereen voelt zich hetzelfde, heeft het zwaar, wordt melig en uiteindelijk loopt het ongetwijfeld weer uit tot een feest.’ Om die zondag zo goed mogelijk in te richten op een kater, komen er extra foodtrucks, een brouwerij, biertafels en de TonTon Club met hun arcadekasten. ‘Soms heb je zo’n kater dat je niet meer heel sociaal bent,’ zegt Paul, ‘dan kun je heerlijk apathisch struinen over de markt. Daar kun je onder andere vintage mode, kunst en platen kopen.’ Voor de Hangover-markt verkast het Amsterdamse Sunday Market eenmalig van het Westergasterrein naar de NDSM.

‘Zo krijgt de zondag een heel gemoedelijk sfeertje,’ belooft Paul. ‘Artiesten die tijdens ADE ’s nachts in clubs hebben gedraaid gaan zondag op één podium alleen maar back to back-sets draaien in een ander genre dan ze gewend zijn: soul, funk, hiphop… Rond een uur of zes ’s avonds schuiven we de bierbanken weg en zullen vanzelf de voetjes weer van de vloer gaan.’ Het zondagprogramma duurt tot elf uur ’s avonds. ‘Er is dus zeker ruimte voor een goed feestje.’

Amsterdam of Amersfoort, zomer of herfst: de festivalformule van Into the Woods lijkt waar en wanneer dan ook onderscheidend, ongeacht hoe vol de ADE-agenda of het festivallandschap al is. ‘En toch gaat dit weer totaal anders worden dan Into the Woods Festival én dan Wildeburg,’ belooft Siep. ‘Deze locatie geeft onze decors weer een heel andere dimensie.’ ‘Het is net een cirkel,’ vult Paul aan, ‘eerst was er het bos, daarna een paradijs in de polder en nu het rauwe en industriële van een stad. Dat maakt wat mij betreft de cirkel wel rond. Maar: we hebben nog genoeg troeven om volgende edities weer mee te vernieuwen en te verrassen.’

Dit artikel schreef ik voor DJBroadcast