Acquisitie in de creative industrie

Je website is in de lucht, het administratiesysteem uitgevogeld, op de KvK-registratie geproost en de tarieven zijn berekend en netjes opgemaakt in een prijslijst. Alleen: de agenda is leeg. Je onderneming voelt in het begin waarschijnlijk als een winkeltje dat nog lang niet in de grote winkelstraten van het internet staat. Hoe gaan potentiële klanten of opdrachtgevers jou in die uithoek vinden? Ga je jezelf promoten – en hoe dan? – of schakel je daar anderen voor in? Welke anderen zijn er? En zijn die betaalbaar?

De winkelstraten 
Die grote winkelstraten zijn natuurlijk de eerste zoekresultaten van Google. Bovenaan verschijnen als iemand ‘grafisch ontwerper’, ‘illustrator’ of ‘fotograaf Arnhem’ intikt lijkt een slim streven, maar voor je je in commerciële SEO-materie verdiept, kun je je ook afvragen: wat voor ondernemer wil ik zijn? Want: gaat zo’n goede vindbaarheid met tig keer dit en dat zoekwoord in je content, waar zoveel tagsaan hangen, niet ten koste van het imago dat je wilt uitstralen, van de kunstenaar die je bent en het werk dat je maakt? Wíl je wel in die grote winkelstraat staan, tussen de ketens, of zoek je liever een zijstraatje?

Gelukkig is het internet groter dan Google en zijn er talloze platforms en bemiddelingsbureaus die vraag en aanbod van freelanceklussen samenbrengen zodat jij je niet (al te veel) hoeft bezig te houden met klanten werven en kunt blijven doen waar je goed in bent. Op Marktplaats-achtige sites als hoofdkraan.nl, freelancer.nl, opdrachten.nl en offerti.nl kun je zonder tussenkomst van de bemiddelaar zelf contact opnemen met de opdrachtgever. Los van dat dat scrollen door advertenties en zo snel mogelijk reageren veel tijd kost, hangt daar meestal een prijskaartje aan: abonnementen kosten van ongeveer 25 tot ongeveer 70 euro per maand. En dan moet je nog maar uit de overvloed aan reacties en advertenties worden gekozen.

Andere bemiddelingsbureau gaan een stapje verder: zij nemen ook het struinen en scrollen door de pagina’s vol opdrachten over en regelen zelfs de facturatie, contracten, administratie en uitbetaling. Uiteraard ook tegen betaling: vaak vragen zulke intermediairs een bepaald percentage van het inkomen, meestal rond de 10%. Hoe duurder je bent, hoe meer geld je dus afdraagt aan het bureau.

Uit de cijfers blijkt dat die investeringen hun geld wel waard zijn: volgens ZZP Barometer vond de afgelopen jaren meer dan de helft van de zzp’ers werk via een bemiddelingsbureau. Voor bijna een kwart van alle zzp’ers zijn bemiddelingssites en -bureaus hun belangrijkste acquisitiekanaal. Op de tweede plaats staat mond-tot-mondreclame (23,1%) en op de derde het fysieke zakelijk netwerk (17,5%)

Maak jezelf
Goedkoper en minder tijdrovend dan het inschakelen van een bemiddelingsbureau is het natuurlijk als klanten rechtstreeks naar jou toe komen. Om dat voor elkaar te krijgen is er niet aan te ontkomen: zelfpromotie. In hippere termen: personal branding. Ken je eigenheid; weet wat jou van al die andere tekst-, beeld- of anderszins creatieve makers onderscheidt. Hoe beter je die onderscheidende factor (ofwel: jouzelf) kent, hoe beter bemiddelingsbureaus je kunnen helpen én hoe beter de doelgroep je weet te vinden, bijvoorbeeld via sociale media.

Want of je je klanten nu zelf of met behulp van een tussenpersoon werft, authenticiteit blijft cruciaal voor het werven van (de juiste) opdrachten. Waarom moet een opdrachtgever mij inschakelen en niet een van ál de andere schrijvers? Door het bewaken van die eigenheid blijf je als creatieve maker regelmatig geconfronteerd met onderliggende vragen als ‘wat voor kunstenaar ben ik?’ en ‘wie zit er op mijn werk te wachten?’ De kunst is je niet door zulke twijfels te laten verlammen, maar er al doende een antwoord op te vinden; de vraag ‘wie ben ik?’ als ‘wat maak ik?’ te benaderen.

Van mijn ervaring als creatieve zzp’er en op de kunstacademie leerde ik namelijk dat blindstaren op zulke wezensvragen geen antwoorden oplevert. Integendeel. Het werkt meestal juist andersom: het werk dat ik maak vormt mijn professionele identiteit. En natuurlijk zal je soms concessies moeten doen en een wat beter betaalde opdracht moeten aannemen die minder bij jouw stijl past, maar als je in je portfolio alleen maar werk opneemt waar je trots op bent, dan spreek je steeds vaker jouw ideale opdrachtgever aan.

Dit blog schreef ik voor Creative Contracts